Rock and Roll!
avatar

Wanneer de blues is ontstaan weer niemand precies. Rond 1900 bestond het in ieder geval al. Men gaat er van uit dat de blues ergens in de 19e eeuw is ontstaan, maar meer weten we er niet van.
Blues ontwikkelde zich en in de loop van de 20e eeuw ontstonden er verschillende stromingen. Hoewel Blues vooral bekend is als langzame en treurige muziek, bestaan er ook snelle en vrolijke vormen. In de jaren 1930 was Boogie Woogie populair; snelle en opwindende piano Blues.
In de loop van de jaren 1940 onstond de Rythm and Blues. Rythm and Blues had een aantal kenmerken die we later tot de Rock and Roll zouden rekenen. Sommige Rythm and Blues platen uit de late jaren 1940 zijn niet van Rock and Roll te onderscheiden, al bestond het begrip Rock and Roll in die tijd nog niet.
Rythm and Blues had een uptempo danseritme dat werd ondersteund door drums en contrabas. De meest voorkomende solo instrumenten waren elektrische gitaar (een betrekkelijk nieuwe uitvinding in die tijd) en tenorsaxofoon.
De zang was luid en vrolijk, met eenvoudige teksten en veel herhaling, zodat mensen het makkelijk mee konden zingen. Veelvuldig herhaalde kreten waren: “Let’s rock it” “Let’s boogie” “Let’s beat!”

In de zelfde tijd bestond ook de Western Swing. Rythm and Blues werd gespeeld door zwarte muzikanten voor een overwegend zwart publiek, Western Swing werd gespeeld door blanke muzikanten met cowboyhoeden en laarzen, voor een blank publiek met cowboyhoeden en laarzen.
Western Swing was sterk beinvloed door Rythm and Blues, en andersom trouwens ook.
De teksten leken vaak veel op elkaar, en waren soms zelfs indentiek. De akkoorden en de melodieën waren ook ongeveer gelijk. Het is wel zeker dat de Western Swing cowboys veel luisterden naar Rythm and Blues, en andersom, dat de zwarte Rythm and Blues muzikanten veel luisterden naar Western Swing.
Een belangrijk verschil tussen de twee soorten was de instrumentatie.
Bij Rythm and Blues bestond de ritmesectie uit bas en drums. Bij western Swing bestond de ritmesectie uit bas en gitaar, drums kwamen weinig voor.
Bij Rythm and Blues waren de solo instrumenten tenorsaxofoon en elektrische gitaar. Bij Western Swing werden de solo’s gespeeld door viool en/of steelguitar.

Eén van de Western swing bands uit die tijd was Bill Haley and the Saddlemen. Bill Haley was een blanke cowboy, maar het was duidelijk dat hij heel veel naar Rythm and Blues luisterde. Bill Haley experimenteerde ook met verschillende vormen.
In 1951 deed Bill iets bijzonders: hij stapte over naar het instrumentarium van de Rythm and Blues. Hij voegde drums toe aan zijn ritmesectie, hij ontsloeg zijn violist en zijn steelguitarist, en in plaats daarvan kwamen een saxofonist en een sologitarist met een elektrische gitaar. Daarmee was het belangrijkste verschil tussen Rythm and Blues en Western Swing opgeheven.
The Saddlemen legden hun cowboy outfits af, en trokken in plaats daarvan geruite pakken aan. En ze veranderden hun naam; vanaf toen heetten ze Bill Haley and the Comets.
Het verhaal wil dat Bill Haley de eerste blanke muzikant was die overschakelde op Rythm and Blues. Ik weet niet of hij echt de aller eerste was. Hij was in ieder geval de eerste die er bekendheid mee kreeg. Maar het zou kunnen dat andere blanke muzikanten die we niet meer kennen al eerder die overstap hebben gemaakt.

Ook in 1951: Jackie Brenstan neemt het nummer Rythm and Blues nummer “Rocket 88″ op. Jackie Brenstand was eigenlijk Ike Turner, en die kennen we nog wel, omdat hij later de ontdekker van Tina Turner zou worden, en vervolgens ook haar echtgenoot met losse handjes, en nog later de ex-echtgenoot van Tina Turner.
Los daarvan, (in 1951 was Tina nog niet in beeld) Ike Turner nam dus “Rocket 88″ op. Een Rocket 88 was een snelle auto die in die tijd erg populair was.
Dit was het eerste bekende nummer met een fuzz gitaar; een gitaarpartijd die vervormd was door beschadiging van de speaker van de gitaarversterker. De beschadiging was een ongelukje, maar iedereen vond het mooi klinken, en besloten werd de speaker niet te repareren. Fuzz gitaar was geboren.
Voor veel mensen was “Rocket 88″ ook het eerste echte Rock and Roll nummer.
Ik weet eerlijk gezegd niet waarom mensen dit nummer kiezen; er zijn heel veel andere Rythm and Blues nummers uit die tijd die ook in aanmerking komen. Mensen zeggen dat Rocket 88 sneller en harder klonk dan andere Rythm and Blues nummers, maar ik zie dat niet zo.
Volgens mij waren er in die tijd wel andere R&B nummers die even snel en even hard waren.

Terug naar Bill Haley (die trouwens ook een eigen versie van Rocket 88 op nam). In 1954 schreef onze ex-cowboy “Rock Around The Clock”. Het was in eerste instantie geen grote hit, en het was ook niet wezenlijk anders dan andere rocknummers uit die tijd.
Maar in 1955 werd het nummer gebruikt in de film “Blackboard Jungle.” De film werd een internationale hit, en zo kregen mensen over de hele wereld ook het nummer “Rock around the Clock” te horen. Het was een sensatie.
Rythm and Blues en Western Swing bestonden in Amerika al een paar jaar, maar buiten de USA had nog niemand er van gehoord. Europeanen en Zuid Amerikanen waren volledig van hun stuk van deze muziek. Het leek op niets dat ze ooit gehoord hadden.
“Rock around the Clock” werd op nieuw op plaat uitgebracht en zette de wereld volkomen op zijn kop. De verkoopcijfers overtroffen alles en de populariteit bij jongeren werd alleen nog overtroffen door de afkeer die het nummer bij ouderen op riep.

De nieuwe muziek kreeg de naam Rock and Roll, en die naam stond als snel niet alleen maar voor een muziekstroming, maar ook voor een dansstijl, een kledingstijl, en al snel voor een nieuwe manier van leven.
Als je het nummer nu hoort kun je je nauwelijks voorstellen dat het toen veel teweeg bracht, maar dat deed het wel.
Bill Haley was toen al 30 en niet bepaald sexy, maar hij was wel in één klap een tieneridool. Hij kwam op TV, toerde rond de wereld, en verdiende geld als water.

Niet veel later kwamen Elvis Presley, Little Richard, Jerry Lee Lewis en Chuck Berry de nieuwe tiener idolen uithangen, en toen begon het Rock and Rollen pas echt! Cowboy Bill was niet vergeten, maar hij schoof wel meer naar de achtergrond.

Maar in 1955 was Bill eventjes on top of the world.

Comments are closed.